1 មតិ

អភិវឌ្ឍ​ប្រទេស​ចឹងឬ?

សេដ្ឋកិច្ចពឹងផ្អែក​លើ​កសិកម្ម?

តាំងពី​រៀន​នៅ​មធ្យមសិក្សាមក ខ្ញុំ​គិត​យ៉ាង​ម៉េច​ក៏គិត​មិនចេញ។ ហេតុអ្វី​បាន​សេដ្ឋកិច្ចរបស់​ប្រទេសយើង​ពឹង​ផ្អែក​លើ​កសិកម្ម​ទៅវិញ? តើ​ដោយ​សារ​តែប្រជាជនភាគច្រើន​ ជាអ្នកស្រែចម្ការ​ អ្នកនេសាទ​ឬ? បើ​ចឹងពិត​មែន​ឬ អ្នក​ស្រែ​ចម្ការគួរ​តែ​ជា​អ្នកមាន។​ ប៉ុន្តែ​ធាតុ​ពិត​ជាក់ស្តែង​  ឲ្យ​តែ​អ្នក​ស្រែចម្ការ ដឹង​តែ​ភាគ​ច្រើន​ជា​អ្នក​ខោមិន​ខោអាវ​មិន​អាវ។​ ខ្ញុំបាន​ត្រឹម​តែគិត និងមិន​ឯកភាព។

កសិករភាគ​ច្រើន​សុទ្ធ​តែ​ជាមនុស្ស​វ័យ​កណ្តាល ដែល​ភាគច្រើន​មិន​ចេះ​អក្សរ​ បន្ទាប់​ពី​សម័យពាក់​អាវ​ខ្មៅ។ នេះ​ជា​ហេតុ​មួយ​ ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​បច្ចេកទេសដាំ​ដំណាំ​ និង​ចិញ្ចឹមសត្វ​ក្នុង​ប្រទេស​យើង នៅ​តែ​មានកម្រិត។ ទៀតសោត បច្ចុប្បន្ន​ ការ​ប្រើ​ថ្នាំ​សម្លាប់​សត្វល្អិត​… កំពុង​តែ​ផុស​ផុល​យ៉ាង​សម្បើម​ សម្រាប់​ការ​ដាំដំណាំ​របស់​ប្រជាកសិករយើង។ កសិករ​ដែល​មិន​សូវ​មានចំណេះដឹង មាន​លក្ខណៈ​ពឹង​ផ្អែក​ ទៅ​លើកត្តាធម្មជាតិ ធ្វើ​ស្រែ​ប្រវាស់​មេឃ ដាំ​ដំណាំ​ប្រវាស់ថ្នាំ ធ្វើ​ស្រែ​ប្រវាស់​បំណុល…។ ណាមួយ​សព្វថ្ងៃ មិន​ថា​បន្លែ​ត្រី​សាច់ យើង​កំពុង​តែ​នាំ​ចូល​ពីក្រៅ​យ៉ាង​សកម្ម។​ តើ​នេះ​វា​ពិត​មែន​ជា​រឿងដ៏​គួរ​ឲ្យ​ខ្មាស់​អៀន​ទេ​ឬ ដែល​ថា​ប្រទេស​ខ្លួន​ជា​ប្រទេស​កសិកម្ម?​

មិន​ត្រឹម​តែ​ប៉ុណ្ណោះ ប្រសិន​បើ​ប្រទេស​យើង​​ពិត​ជា​ប្រទេស​ពឹង​ផ្អែក​លើ​កសិកម្មមែន ប្រទេសយើង​គួរ​តែ​​ធ្វើការ​លើក​កម្ពស់ឲ្យ​បាន​ខ្លាំង​ទៅលើ​សុខុមាល​ភាព​របស់​ប្រជាកសិករ។ អ្វី​ទៅជា​សុខុមាល​ភាព​? ចំណេះដឹង? ជំនាញ? សុខភាព? ធនធាន? ឱកាស? ការគាំទ្រ?… តើទាំងអស់នេះ ប្រជាកសិករយើងសព្វថ្ងៃមានហើយ​ឬនៅ?

កាត់​បន្ថយ​កំណើន​ប្រជាជនជួយ​ដល់​សេដ្ឋកិច្ច កាត់​បន្ថយ​ភាព​ក្រីក្រ​?

តើភាពក្រីក្រ ភាព​​អត់ឃ្លាន ខ្វះ​ស្បៀង គ្មាន​ចំណី​អាហារ​គ្រប់គ្រាន់ បណ្តាល​មកពី​ប្រជាជន​ច្រើនឬ?

បើ​តាមសៀវភៅ​«នយោបាយ​ និង​បញ្ហា​ក្រពះ» របស់​លោក​ អៀ ម៉េងទ្រី ឆ្នាំ​១៩៧១ ដែល​ខ្ញុំ​ទើប​តែ​បាន​អាន គាត់លើក​ឡើង​ថា កំណើនប្រជាជន​តែង​កើន​​តាមចង្វាក់ ១  ២  ៤  ៨  ១៦  ៣២… ប៉ុន្តែ​ចង្វាក់​ផលិតកម្មកើន​តាម​ ១  ២  ៣  ៤  ៥ ​ ៦…. មនុស្សកើនរហ័ស ប៉ុន្តែ​ស្បៀង​កើន​យឺត ការខ្វះស្បៀង​គឺ​ពុំអាចជៀសបាន។ ប្រសិន​បើយើង​ពិតជា​កាត់​បន្ថយ​កំណើនប្រជាជនមែននោះ តើ​មាន​រឿង​អ្វី​កើត​ឡើង? ច្បាស់​ជា​ប្រជាជន​សកម្មនឹង​មាន​ការ​ខ្វះខាត សំបូរ​​មនុស្ស​ចាស់ មិន​សំបូរ​មនុស្ស​ធ្វើការ។ ទីបំផុត សេដ្ឋកិច្ចក៏​ដើរអត់​បានល្អ ក្រនៅ​តែក្រ មិន​ក្រ​ដដែល​ ក្រជាងមុន​ទៀត​។

មនុស្ស​ថ្វី​ត្បិត​តែមានមាត់មួយ​សម្រាប់​ញ៉ាំ ប៉ុន្តែក៏​មាន​ដៃពីរ​ធ្វើការ​បង្ក​បង្កើន​ផលដែរ​តើ។ ប្រសិន​បើ​ដៃ​ពីរ​នោះ បាន​ទទួល​ការអប់រំ ការ​បណ្តុះបណ្តាល ហ្វឹក​ហាត់​ត្រឹម​ត្រូវ តើ​មាន​អី​ខ្លាច? ដៃ​ពីរ ចង់​ចិញ្ចឹម​មាត់​១០ ឬ​ក៏​១០០ក៏​បានដែរ។

ជំនួយ​ពិត​ជាជួយ​​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​?

ប្រទេសយើង​ខ្វះ​នេះ​ខ្វះ​នោះ​រហូត។​ ឃើញ​តែ​បាន​ជំនួយ​ពីអ្នក​នេះ​ពីអ្នកនោះ ធ្វើ​ផ្លូវ​ ធ្វើ​ស្ពាន ​ធ្វើ​ថ្នល់។ តើគេពិត​ជា​ជួយ​អស់​ពី​ចិត្ត​មែន​ឬ? អត់​សំណង​មែនឬ? ឬ​គ្រាន់​តែ​ជា​របាំង​បាំង​ភ្នែកសំណូក?

មាន​ទ្រឹស្តី​មួយ​ថា​​ បើ​យើង​ចង់​បាន​អី​មួយ យើង​ត្រូវតែ​ហ៊ាន​ខាតបង់​អីមួយបានបាន​​។ ឃើញ​តែជំនួយៗ តែ​គេ​កេងប្រវ័ញ្ច​ផ្នែក​សេដ្ឋកិច្ច។ យើង​ចេញ​ថោក​ ចូល​ថ្លៃ។ គេមិន​ត្រឹម​តែ​ជួយ​ផ្តល់ជំនួយ​ទេ ថែម​ទាំងជួយ​ទិញ​វត្ថុធាតុ​ដើម​ក្នុង​តម្លៃ​ថោកៗ​ទៀត​ហ្ន៎។​ ដើម្បីជា​គុណសងត្រឡប់​មក​វិញ យើង​ជួយ​ទិញទំនិញ​គេ​ក្នុង​តម្លៃ​ថ្លៃៗ ដូច​ជា​ផលិត​ផលឧស្សាហកម្ម បច្ចេកវិទ្យា​ អេឡិក​ត្រូនិច​ជាដើម។ ​បើ​គិត​ជា​លុយ យើង​ខាត​សុទ្ធ ខាត​អស់ប្រាក់​រាល់​លាន​ដុល្លា​ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំៗ ច្រើន​ជាង​ជំនួយ​ដែល​ទទួល​បាន​។ បើ​គិត​ជា​បញ្ញា​ យើង​ល្ងង់​សុទ្ធ ឲ្យ​គេ​ប្រើ ឲ្យ​គេ​យក​ជា​អាយ៉ងផ្នែក​សេដ្ឋកិច្ច។​

ថ្វី​ត្បិតតែ​យើង​ក្រ​មែន តែ​យើង​ក្រ​គួរ​តែ​មាន​គំនិត។ គេ​ជួយ​ច្រើន​ហើយ យើង​ល្មម​តែ​អាច​រៀន​ក្រោកឈរ​ខ្លួន​ឯង​ខ្លះៗ​ទៅ។ ត្បិត​ពេលខ្លះ​ជំនួយ​វា​សំខាន់ តែ​យើង​ក៏​ត្រូវ​ការឲ្យ​គេ​គោរព​ និង​ឲ្យ​តម្លៃ​យើង​ដែរ។​

តើអ្វី​ទៅ​ជា​ការ​អភិវឌ្ឍ​ប្រកប​ដោយ​ប្រសិទ្ធិភាព​ និង​និរន្តរភាព?

សំណួរ​នេះ គួរ​គិត​ខ្លួន​ឯង ឆ្លើយខ្លួន​ឯង។ សម្រាប់​ខ្ញុំ​ ខ្ញុំ​គិត​ថា វា​ជា​ការអភិវឌ្ឍ​មួយ​ដែល​ផ្តល់​ផល​យូរ​អង្វែង មិន​​ធ្វើ​ឲ្យ​មនុស្សពិបាក​ចិត្ត។ ប្រទេស​ខ្ញុំ​រីក​ចម្រើន​មិន​សំដៅ​ទៅ​លើ​សំណង់​អគារ​ខ្ពស់ៗ​ស៊ីវិល័យ​នោះ​ទេ។ ប្រទេស​ខ្ញុំ​រីក​ចម្រើន កាល​បើ​ណា​ឃើញ​ប្រជាជន​ម្នាក់ៗ​រស់នៅ​យ៉ាង​សប្បាយ​ចិត្ត ពេញចិត្តនូវ​អ្វីដែល​ខ្លួន​មាន មាន​សុខភាព​ល្អ ចំណេះ​ដឹង មាន​ការងារ​ធ្វើ មាន​មោទនភាព ហើយ​មនុស្សម្នាក់​ៗ​​ចេះ​ស្រលាញ់​គ្នា ចេះសាមគ្គីគ្នា  ចេះ​ស្គាល់​តម្លៃ។

ដើម្បី​ជា​តម្លា​ភាព ដើម្បី​អភិវឌ្ឍ​ចំគោល​ដៅ រដ្ឋាភិបាលមុន​នឹង​សម្រេច​ចិត្ត​ចង់អភិវឌ្ឍ​អ្វីមួយ គួរ​តែ​ធ្វើការពិភាក្សាជាមួយ​ប្រជាជនជាមុនសិន។ នេះ​បើ​ផ្អែក​ទៅ​លើ​គោលការណ៍​ប្រជាធិបតេយ្យ ប្រជាជនជា​ធំ។ តើ​ប្រជាជន​ឲ្យ​​និយម​ន័យ​លើ​ការ​អភិវឌ្ឍ​យ៉ាង​ដូច​ម្តេច? តើ​ប្រជាជន​ចង់អភិវឌ្ឍ​​អ្វី​បំផុត? វាច្បាស់​ណាស់! មិន​ថា​អ្នក​មាន អ្នក​ក្រ ចម្លើយ​ចេញ​មក​សុទ្ធ​តែ​ចង់​បាន​​លុយ! ចឹង​ធ្វើ​ម៉េច​ឲ្យ​ប្រជាជន​ម្នាក់ៗ​មាន​លុយ​ចាយ​? ការ​ចាយ​លុយ​មិន​សូវ​មាន​គម្លាត រវាង​អ្នកមាន និង​អ្នកក្រ? ហ៊ុលៗៗ… ខ្ជិល​សរសេរ​ទៀត​ណាស់។ អរគុណ​ដែល​បាន​អាន! រាត្រី​សួស្តី!

One comment on “អភិវឌ្ឍ​ប្រទេស​ចឹងឬ?

  1. មានន័យគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់យកទៅពិចារណា វិភាគ ហើយថ្លឹងថ្លែង៕

ឆ្លើយ​តប

Fill in your details below or click an icon to log in:

ឡូហ្កូ WordPress.com

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី WordPress.com របស់​អ្នក​។ Log Out /  ផ្លាស់ប្តូរ )

Google photo

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី Google របស់​អ្នក​។ Log Out /  ផ្លាស់ប្តូរ )

រូប Twitter

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី Twitter របស់​អ្នក​។ Log Out /  ផ្លាស់ប្តូរ )

រូបថត Facebook

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី Facebook របស់​អ្នក​។ Log Out /  ផ្លាស់ប្តូរ )

កំពុង​ភ្ជាប់​ទៅ​កាន់ %s

<span>%d</span> bloggers like this: